Filed under: Nederlands
Op 13 februari 2009 kwamen 130 jongeren vanuit alle hoeken van het land samen voor het 2de Jongeren-Water-Forum in het Federale Parlement (Kamer). Zij werkten in de voormiddag in thematische werkgroepen aan aanbevelingen. In de namiddag interpelleerden zij niet alleen de Belgische politici over hun positie met betrekking tot water in de wereld maar ook over de boodschap die zij willen uitdragen naar aanleiding van het de 5de Wereld-Water-Forum dat plaats vindt in Istanbul in maart 2009 (www.worldwaterforum5.org)
Het Youth Water Network (www.youthwaternetwork.org) koos onder de aanwezige jongeren er 4 die de officiële Belgische delegatie van 16 -22 maart 2009 zal vergezellen naar het 5de Wereld – Water – Forum in Istanbul – Turkije. De jongerendelegatie zal ongetwijfeld inspiratie halen uit de aanbevelingen die de jongeren op het 2de Jongerenwaterforum hebben goedgekeurd.
“Bruggen naar Istanbul” wordt georganiseerd door GREEN vzw en PROTOS vzw met de steun van ARGUS.
Voor meer info, mail naar istanbul@greenbelgium.org of naar johan.verstraete@protosh2o.org
- Voor een verslag over het 2de Jongerenwaterforum;
- Bekijk via deze link de foto’s van deze geslaagde ontmoeting;
- Voor de aanbevelingen die de jongeren op 13/2/2009 hebben uitgewerkt;
- www: wereldwaterraad, wateruitdagingen en wereldwaterforum;
- 4 jongeren naar Istanbul;
- Verslag – terugkoppelingvanuit Istanbul;
Verslag 2de jongerenwaterforum
Bruggen naar Istanbul
Net zoals 2 jaar geleden sloegen de educatieve diensten van GREEN en PROTOS de handen in elkaar om werk te maken van een tweede editie van het Jongerenwaterforum. Uit de evaluatie van het eerste forum (dat de naam Troubled Waters had meegekregen) was gebleken dat een nationale ontmoeting van jongeren in het Parlement zeer motiverend werkt. Leerkrachten zagen er de educatieve meerwaarde van. Bovendien schept zo’n gebeuren een kader om politici te confronteren met wat ze effectief al doen rond water. Water hoger op de agenda?
Rekening houdend met het feit dat het 5de Wereldwaterforum in Istanbul plaats heeft (en een stuk dichter bij Brussel), inspireerden GREEN en PROTOS om niet alleen een educatief waterproces op gang te trekken in het Parlement maar ook om een jongerendelegatie naar Turkije uit te sturen. Het 2de Jongerenwaterforum kreeg dan ook de naam ‘Bruggen naar Istanbul’ mee.
ARGUS, het milieupunt van KBC en Cera was opnieuw geïnteresseerd om de initiatiefnemende organisaties PROTOS en GREEN met deskundige raad en financiële daad bij te staan.
Meer te weten komen over ‘water’
Het voorbereidingsperiodes was zo opgezet dat de jongeren zich konden wenden tot een waterdistributiemaatschappij of gaan aankloppen bij een bedrijf dat duurzaam omspringt met water. Verder konden ze op bezoek gaan bij een vormingsinstelling dat het Westers consumptiegedrag kritisch onder de loep neemt en bijvoorbeeld bekijkt vanuit ‘water’. Virtueel water komt zo plots heel dichtbij. Ook PROTOS of GREEN konden geïnterviewd worden; over het hoe en het waarom van hun aanpak bijvoorbeeld of over ‘empowerment’. Op deze manier kregen de deelnemers de kans om zich in ‘water ‘ vast te bijten en zo verschillende aspecten en ingangen te verkennen. Ook bij het maken van werkstukken kwam er opzoekingswerk bij te pas. Zo steek je (zoals de leerlingen uit Molenbeek) geen korte musical over water in elkaar als je niet te rade bent gegaan op het internet of in boeken en brochures hebt gesnuisterd. Leerlingen uit Antwerpen stopten de opgedane inzichten over hygiëne en sanitatie in een kort informatief toneelstukje dat verschillende keren op hun school werd opgevoerd.
Thematische werkgroepen
Geïnspireerd en gedocumenteerd kwamen de geselecteerde leerlingen op 13 februari naar het Parlement. Zoals met hen afgesproken kwamen ze in themagroepen terecht waarin ze begeleid werden door sterke animatoren. Zo waren er drie groepen die zich bogen over wat er allemaal komt kijken als je geen toegang hebt tot water; twee groepen vroegen zich af hoe het gesteld is met het recht op water en twee groepen kregen de opdracht mee invulling te geven aan ‘mondiale vorming’. Ook het thema ‘duurzame en solidaire financiering’ was bij twee groepen aan de orde. In elk van deze 9 werkgroepen werd gewerkt naar een aanbeveling. Elk van deze 9 aanbevelingen werd in de namiddag besproken. Dit gebeurde in aanwezigheid van volksvertegenwoordigers (of van hun medewerkers) uit de PS, SP-a, GROEN!, ECOLO en MR. Open VLD was verontschuldigd.
(voor de aanbevelingen – zie verder).
Duurzaamheid, participatie en gelijkheid
De basisinzichten die in de goedgekeurde aanbevelingen naar voren komen, kunnen we aanduiden met de begrippen ‘duurzaamheid’, ‘participatie’ en ‘gelijkheid’. Van de 9 aanbevelingen die in de namiddag in het halfrond van de Kamer voorgesteld zijn, bediscussieerd en gestemd hebben er 3 de eindstemming niet gehaald. Alle 9 voorstellen zijn het resultaat van een reflectie in kleine werkgroepen. Meer dan twee uur zijn de jongeren dieper ingegaan op de complexe mechanismen van de waterproblematiek en op zoek gegaan naar actiemiddelen om iets te doen aan deze realiteit. Die zoektocht mondde uit in een concrete aanzetten waarvan we hier er een paar uitlichten :
- wij stellen voor dat het federaal parlement een wetsvoorstel goedkeurt waarbij 1% van het nationaal defensiebudget moet gaan naar het voorkomen van conflicten door te investeren in waterprojecten in het Zuiden; (werkgroep duurzame en solidaire financiering)
- wij pleiten voor de oprichting van een platform « water » in de schoot van de Verenigde Naties dat verantwoordelijk is voor de realisatie van en de controle op waterprogramma’s; (werkgroep recht op water)
- wij vinden dat de toegang tot drinkbaar water en sanitatie een fundamenteel mensenrecht is. Wij vragen dat het zou opgenomen worden in de Verklaring van de Rechten van de Mens; (werkgroep recht op water)
- wij zijn van oordeel dat de overheid moet investeren (financieel en/of door andere middelen) in bewustmakingscampagnes die op evidente wijze duurzame alternatieven naar voren schuiven die de jongeren zelf kunnen concretiseren; (werkgroep ontwikkelingseducatie)
- België moet op vlak van ontwikkelingssamenwerking de initiatieven van lokale overheden (in het Zuiden) ondersteunen en door het duurzaam beheer aan te moedigen van toegang tot water; (werkgoep water-armen)
Engagementen op verschillende niveau’s
Een comité onder meer samengesteld uit leden van het European Youth Water Network koos na zorgvuldig wikken en wegen uit de aanwezige jongeren er 4 die met PROTOS en GREEN naar het jongerengedeelte van het 5de Wereldwaterforum in Istanbul zullen gaan. Deze jongeren verbonden er zich om als waterambassadeurs op te treden en onder meer via deze weblog met woord en beeld verslag uit te brengen over hun Turks avontuur (voor info over het jongerenforum in Istanbul: zie verder onder ‘verslag’)
Volksvertegenwoordiger D. Vandermaelen (SP-A en actief binnen de parlementaire werkgroep ‘globalisering’) verbond er zich om samen met de politici die aanwezig waren op 13 februari (i.c. MR, GROEN !, ECOLO en PS) of betrokken waren bij de voorbereiding (ic. Hilde Vautmans van de Open VLD en lid van de werkgroep ‘millenniumdoelstellingen’) de jongerendelegatie te ontvangen na hun terugkeer uit Istanbul.
Aanbevelingen
Waterarmen en Honger
Water is essentieel voor ontwikkeling. Water-armen kunnen niet over een voldoende hoeveelheid kwalitatief water beschikken in dichte omgeving. Hierdoor wordt hun gezondheid en mogelijkheden tot onderwijs of economische activiteiten sterk negatief beïnvloed. Het is een vicieuze cirkel die ze niet alleen kunnen doorbreken. Ze hebben nood aan hulp van buitenaf, niet alleen geld maar ook de kennis en middelen om het zelf te doen. Door een gebrek aan een efficiënt waterbeleid op nationaal niveau bestaat het risico dat deze problemen lokaal blijven aanslepen.
België zou nog meer aan ontwikkelingssamenwerking moeten doen, ondermeer door het ondersteunen van lokale besturen voor het ontwikkelen en uitvoeren van watervoorzieningen die dan duurzaam beheerd worden. Voedselvoorziening kan verzekerd worden door grotere investeringen in de voorziening van water voor irrigatie. (Voor = 38 Tegen= 64 Onthouding = 24)
Mondiale vorming
We stellen vast dat heel wat mensen nog te weinig persoonlijk aangesproken worden om hun gedrag duurzamer te maken.
Er is weinig info over wat jongeren effectief kunnen doen en jongeren ondervinden te weinig steun om iets te doen. In veel sensibiliserende campagnes is het duidelijk wat we NIET mogen doen, maar niet wat we WEL kunnen doen.
We stellen ook vast dat de huidige generatie jongeren bereid is om zich duurzamer te gedragen, maar daartoe onvoldoende mogelijkheden krijgt: de “structuren’ zelf zijn nog niet duurzaam zijn (vb. thuis, op school, in de gemeente, …)
We stellen daarom voor dat de overheid blijft investeren (financieel en op andere manieren) in bewustmakingscampagnes met duidelijke, duurzame alternatieven die jongeren persoonlijk raken en aanspreken. We bevelen concrete acties aan met duidelijke, concrete, zichtbare resultaten zodat we gemotiveerd blijven. We willen het gevoel krijgen ook zelf een verschil te kunnen maken.
Daarbij willen we extra aandacht vestigen op het feit dat ook belangrijke beslissingsmakers (zoals ouders, schooldirecties, gemeentebesturen, Vlaamse overheid, …) aangesproken moeten worden als voorbeeld voor jongeren. Het zijn zij die de jongeren mee moeten steunen in hun duurzame acties en het goede voorbeeld moeten even. Vb. jongeren op school sensibiliseren rond verspilling van drinkwater kan, maar de school moet dan ook vb. WC op regenwater laten spoelen.
De overheid moet veel meer investeren in het mogelijk, beschikbaar en haalbaar maken van duurzame acties door jongeren. (Voor = 95 Tegen = 11 Onthouding = 22)
Recht op water
Wij pleiten voor één overkoepelend waterorgaan binnen de VN met de nodige financiële slagkracht. Deze vervangt alle afzonderlijke organen, en zal daarbij bevoegd zijn voor het realiseren en controleren van de waterprojecten. De prijscontrole is ook een belangrijke bevoegdheid binnen dit orgaan. Recht op water moet dringend hoger op de politieke agenda geplaatst worden, op die manier moet alles op alles gezet worden om de millenniumdoelstellingen te halen. Verder moeten mensen gesensibiliseerd worden omtrend dit belangrijke onderwerp. Ook het stemmen van recht op water tot universeel mensenrecht is noodzakelijk. Aan de hand van capacity building moet de knowhow van overheden aangescherpt worden, zo wordt water veel doeltreffender verdeeld onder de bevolking en wordt er efficiënter mee omgegaan. Het VN waterorgaan staat ook in voor de opvolging op lange termijn. Kortom, ga voor recht op water en vermijd een droge kater!
(Voor = 77 Tegen = 32 Onthouding = 24)
Duurzame en solidaire financiering
WIJZIGING IN DE BESTEDING VAN HET BUDGET DEFENSIE
Het feit dat er wereldwijd 1800 miljard dollar vrijgemaakt wordt voor defensie, en slechts 80 miljard voor ontwikkelingssamenwerking;
Het feit dat door de gevolgen van de klimaatswijziging meer en meer wrijvingen en conflicten komen rond water in droge en arme landen,
wensen wij dat het federaal parlement het wetsvoorstel aanneemt om 1% van het budget verplicht te besteden aan het voorkomen van deze conflicten door te investeren in waterprojecten in deze landen.
(Voor = 84 Tegen = 29 Onthoudingen = 20)
Water-armen (uitgesloten van water)
Wij vragen jullie om te ijveren voor een internationaal structureel hulpsysteem voor duurzame ontwikkeling in die landen waar het alledaagse daar bij ons sterk zou lijken op een scène uit de Apoca lyps. Wij willen jullie een wetsvoorstel voorleggen dat bestaat uit een financiële bijdrage voor onze Belgische burgers die al het water dat ze wensen ook kunnen gebruiken, maar de gevolgen zullen moeten dragen in geval ze een maximumgrens overschrijden die door de overheid is bepaald. Jullie generaties werden gevormd door de strijd voor de vrijheden, onze generatie zal die zijn van de verantwoordelijkheden.
(Voor = 79 Tegen = 31 Onthouding = 15)
Water-armoede en hongersnood
Wij vragen aan de Belgische regering om de invoer van landbouwproducten af te bouwen uit die landen die waterschaarste kennen. Vooral de Europese Unie moet haar afhankelijkheid van soja verminderen en parallel hieraan de productie van een cultuur aanmoedigen die de geïmporteerde soja kan vervangen – oliehoudende zaden-. (Voor = 69 Tegen = 44 Onthouding = 16)
Het recht op water
Wij beschouwen de toegang tot drinkbaar water en sanitatie als een fundamenteel mensenrecht. Wij vragen dat dit deel zou uitmaken van het mensenrechtencharter.
Wij hebben het recht niet om landen die een gebrek aan water kennen aan hun lot over te laten. De rijke landen moeten de arme landen helpen, aan noodhulp doen en helpen door duurzame infrastructuurwerken te bouwen.
Wij vragen dat 100% van de bevolking toegang heeft tot water en sanitatie en niet de helft zoals in de millenniumdoelstellingen staat. Alle landen zouden die moeten ondertekenen.
Men stelt voor dat de conventie van Genève de water-infrastructuurwerken in tijden van oorlog zou beschermen (vb. Gaza).
Water is de basis voor ontwikkeling en ontwikkeling is een recht. Het recht op water impliceert verantwoordelijkheden en niet enkel via de prijs van het water. Deze verantwoordelijkheden houden in: geen water verspillen, sensibiliseren voor de waarde van water en geen water vervuilen.
Wij vragen dat het water gratis is : 30 liter per dag per persoon en dit in alle landen.
Wij vragen aan de Europese Unie om een reglement te stemmen dat de toegang tot water en tot sanitatie garandeert.
Wij vragen dat in België de gewesten het water niet afsnijden.
Conclusie: we moeten vermijden dat water schaarser en dus een luxe wordt zoals petroleum. We moeten dringend handelen op niveau van het recht maar ook en vooral op een concrete manier om deze rechten effectief te maken.
Wij zouden graag het vervolg kennen op onze inspanningen en vragen dus een onderhoud met de parlementairen binnen enkele maanden.
(Voor = 75 Tegen = 30 Onthouding = 24)
Ontwikkelingseducatie
Men wil duurzame opvoeding op school stimuleren en dit vanaf de kleuterschool tot aan het einde van de studies door middel van een speciale duurzaamheidcursus. Het zou een dynamische en participatieve cursus moeten zijn. De financiering van de leerkrachten die deze cursussen verzorgen moet komen van bijdragen. (Voor = 48 Tegen = 68 Onthouding = 15)
Solidaire financiering
De institutionele structuur van België laat niet toe om belastingen op water te gebruiken buiten het rechtsgebied van de gewesten. Wij stellen voor om de wet op de heffing van het watergebruik te wijzigen zodanig dat de waterdistributiemaatschappijen ook een heffing kunnen invoeren die ten goede komt aan de watervoorziening voor de water-armen buiten België.
(Voor = 49 Tegen = 66 Onthouding = 18)
Als mensen die zich inzetten voor “water” samenkomen…
www: wereldwaterraad, wateruitdagingen en wereldwaterforum
1. water in de kijker
De voorbije 100 jaar is het watergebruik 2 keer sneller gestegen dan de groei van de wereldbevolking. We gebruiken steeds meer water zonder ons ernstig te bekommeren over de mogelijke eindigheid van deze grondstof en ons dwingende vragen te stellen over het milieu of ons gedrag.
Bij economische druk krijgen technologisch oplossingen heel vaak de voorrang. Zo is het inderdaad gemakkelijker de loop van een rivier aan te passen om katoenvelden te irrigeren die veel geld opbrengen, dan te kiezen voor een gedragsverandering waarbij een duurzaam gebruik van de grondstoffen voorop staat (door gebruik te maken van andere landbouwtechnieken, andere culturen,…).
Op tal van plaatsen in de wereld zijn grote dammen gebouwd. Ze zorgen voor elektriciteit en irrigatiewater; maar ze veroorzaken vaak ook sociale drama’s en ecologische rampen. Grootschalige irrigatieprojecten liggen aan de basis van de uitdroging van rivieren en meren zoals het Aralmeer en de Draa. Ondergrondse waterhoudende lagen ongecontroleerd oppompen kan leiden tot een daling van de watertafel en tot een uitdroging van kwetsbare ecologische systemen.
Daarbij komt dat 0,9 miljard mensen nog altijd geen toegang hebben tot veilig water en dat 2,3 miljard niet beschikken over de sanitaire basisinfrastructuur. De gevolgen zijn enorm: meer dan 4 miljoen mensen -waarvan de helft kinderen- sterven jaarlijks aan watergebonden ziekten. Elke 15 seconden sterft een kind omdat het niet beschikt over water en sanitatie. Aan de basis hiervan liggen institutionele en politieke keuzes en niet het feit dat er geen water zou zijn. Nogal wat regeringen verkiezen hun budget te besteden aan wapens dan aan diensten voor de burgers zoals gezondheid ren water.
Als antwoord op deze steeds sterker opduikende tweevoudige constatering, neemt wereldwijd het bewustzijn onder de bevolking en onder politici toe om een duurzaam waterbeheer op punt te zetten. Ervaring leert ons dat we hydrologische systemen niet ongestraft naar onze hand kunnen zetten. Het respect voor waterlopen, voor hun overstromingsgebieden, voor de ecosystemen zijn onderdeel van een duurzaam waterbeheer.
Daarom dat in 1996 de Wereldwaterraad werd opgericht als antwoord op de toenemende bezorgdheid van de mens voor de wereldwijde waterproblematiek. Een van de belangrijkste verwezenlijkingen van deze Wereldwaterraad is haar bijdrage -via de Wereldwaterfora- tot een groter bewustzijn en politieke mobilisering met betrekking tot de wateruitdagingen.
2. Het vijfde Wereldwaterforum
Het Wereldwaterforum is één van de grootste evenementen op vlak van water. Het wordt om de drie jaar georganiseerd door de Wereldwaterraad (World Water Council) en de regering van het gastland. Door het opzetten van een Wereldwaterforum willen de organisatoren het belang, het bewustzijn en het inzicht met betrekking tot de wateruitdagingen verhogen en concrete oplossingen voorstellen om te komen tot globale veranderingen.
Zo vonden er al 4 Wereldwaterfora plaats en meer bepaald in Marokko (1997), Nederland (2000), Japan (2003) en Mexico (2006).
In maart 2009 zal in Istanbul (Turkije) het 5de Wereldwaterforum georganiseerd worden. Het centrale thema is: “De kloven voor water dichten” (Bridging divides for water).
Zo moeten er meer bruggen gelegd worden tussen Europa, Azië, het Midden-Oosten, Afrika en Amerika. Er moeten ook meer banden komen tussen Noord, Zuid, Oost en West. Bovendien moeten ook de afstanden tussen de traditionele en moderne zeden en gewoonten; tussen rijk en arm; tussen ontwikkelde en minder ontwikkelde regio’s verkleind worden. Met dit thema wordt verder ook het stijgend belang onderstreept van een grotere interactie, van een betere communicatie en van een meer functioneler aanpak door de diverse entiteiten die van elkaar afhankelijk zijn voor het waterbeheer. Tenslotte willen de organisatoren met dit thema de betrokkenen er op wijzen dat water geen doel op zich is maar veeleer een middel voor onze ontwikkeling en ons welzijn.
Duizenden individuen en organisaties uit de hele wereld zullen aan dit evenement deelnemen. Verschillende actoren uit verschillende milieus zijn bij de voorbereiding betrokken. Dit gegeven samen met een politiek engagement en een resultaatgerichte aanpak moeten van dit 5de
Wereldwaterforum een referentiepunt maken op de lange weg naar een duurzame ontwikkeling.
Het 5de Wereldwaterforum in Istanbul biedt de burgers eens te meer de kans om via hun regeringen daadwerkelijk aan te sturen op veranderingen.
